Ngày 10/12/2025, tại Cung Thiếu nhi (Hoàn Kiếm – Hà Nội) đã diễn ra Lễ công bố Khung hoạt động Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 và Ra mắt mạng lưới không gian sáng tạo Hà Nội. Sự kiện được Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội, Hội KTS Việt Nam chỉ đạo – Sở Văn hóa và Thể thao và Tạp chí Kiến trúc đơn vị tổ chức cùng với sự đồng hành của UNESCO, Tập đoàn Sovico cùng nhiều đối tác quan trọng khác.
Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội (Lễ hội TKST), sự kiện thường niên được tổ chức từ năm 2021 với sự tham gia của cộng đồng thiết kế sáng tạo trên toàn quốc. Lễ hội TKST Hà Nội đã từng bước khẳng định bản sắc riêng qua những chủ đề đậm chất văn hóa đương đại, cụ thể như: “Khơi nguồn sáng tạo – 2021: Sức sống mới cho Di sản”, “Thiết kế và Công nghệ – 2022: Sáng tạo – Cống hiến – Vì cộng đồng”, “Dòng chảy kết nối và Di sản sáng tạo – 2023: Thiết kế – Cộng đồng – Sáng tạo”, “Giao lộ sáng tạo – 2024: Đối thoại giữa kiến trúc di sản và nghệ thuật đương đại”.
Tiếp nối dòng chảy sáng tạo từ cộng đồng, theo dòng sự kiện, Lễ hội TKST Hà Nội không chỉ làm sống lại những di sản bị lãng quên, chuyển đổi không gian sáng tạo, kết nối giới trẻ và cộng đồng mà quan trọng hơn, đã tụ hội những nguồn lực, khai thác những tiềm năng, thúc đẩy các chính sách phát triển kinh tế sáng tạo của Thủ đô.
Trên cơ sở đó, Lễ hội TKST Hà Nội 2026 được định hướng tổ chức hoạt động vượt lên một sự kiện văn hóa nghệ thuật thường niên hay một Lễ hội thông thường – Hướng tới trở thành một thiết chế sáng tạo đô thị, nơi hội tụ, thử nghiệm và lan tỏa những ý tưởng mới, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng người dân Thủ đô. Năm 2026, Lễ hội TKST Hà Nội sẽ chuyển dịch từ “Tổ chức lễ hội” sang “Xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị” với tư duy liên ngành, kết nối: Nghệ thuật thị giác – Thiết kế – Công nghệ – Kiến trúc – Âm thanh – Dữ liệu – Thủ công – Trình diễn… tạo nên các trải nghiệm đa giác quan, các hình thức nghệ thuật mới và không gian tương tác mang tính quốc tế.
Phát biểu khai mạc Lễ Công bố khung hoạt động Lễ hội TKST Hà Nội 2026, bà Vũ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhấn mạnh: “Hà Nội mong muốn các dự án, ý tưởng và các hành động cụ thể khai thác phát huy giá trị văn hoá, di sản văn hoá vật thể và phi vật thể, làng nghề truyền thống… trở thành các dự án sáng tạo, có tính thương mại và phát triển lâu dài, nơi mọi nỗ lực gìn giữ văn hóa, đổi mới tư duy và phát triển kinh tế được kết nối hài hòa.
Thành phố Hà Nội mong muốn nhận được nhiều hơn nữa sự đồng hành của các cơ quan quản lý, các trường đại học, doanh nghiệp, nghệ nhân, kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ và toàn thể cộng đồng sáng tạo để cùng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo Việt Nam giàu bản sắc, hiệu quả bền vững ở tầm cao mới, tiếp tục hiện thực hóa chủ trương của thành phố Hà Nội về khai thác nguồn lực văn hóa phát triển kinh tế – xã hội Thủ đô một cách bền vững”.
Theo đó, các hoạt động chính trong lễ hội theo định hướng xây dựng nền kinh tế sáng tạo – trung tâm kết nối, diễn đàn và thử nghiệm mô hình kinh tế sáng tạo, cụ thể với các lĩnh vực:
- Hoạt động Triển lãm sáng tạo (Creative Expo);
- Hội chợ sáng tạo (Creative Fair);
- Diễn đàn sáng tạo (Creative Talk);
- Cuộc thi sáng tạo (Creative Challenge);
- Dự án sáng tạo (Creative Project);
- Giải thưởng thiết kế sáng tạo (Creative & Design Awards);
- Quỹ Sáng tạo (Creative Funds);
- Cơ sở hạ tầng sáng tạo (Creative Hubs).
Các địa điểm tham gia Lễ hội sẽ tiếp tục được cập nhật và mở rộng nhằm phát huy các ý tưởng sáng tạo của nghệ sĩ, và cộng đồng, khuyến khích thí điểm phát triển Kinh tế sáng tạo, du lịch và hướng tới có thể duy trì phát triển thành các dự án hoạt động lâu dài, góp phần phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và chỉnh trang đô thị của Thành phố. Điểm khác biệt của Lễ hội năm nay là sự lan tỏa tinh thần sáng tạo trên toàn thành phố với việc phân chia thành những khu vực cụ thể:
- Không gian Di sản (Khu vực Chợ Đồng Xuân – Bắc Qua và Trung tâm công nghiệp văn hoá Đồng Xuân): Đây là khu vực trung tâm của Lễ hội, các nhà sáng tạo, thiết kế sẽ sắp đặt, đưa di sản kết hợp với sáng tạo, thí điểm mô hình khu phát triển thương mại và văn hoá, kết nối nghệ nhân – nhà thiết kế – tiểu thương hình thành tuyến trải nghiệm di sản – sáng tạo – thương mại… Biến đổi từ một Khu chợ truyền thống trở thành Khu chợ của Kinh tế sáng tạo thời kỳ mới.
- Không gian Kẻ Chợ (Khu vực Phố cổ Hà Nội với 36 phố hàng): Đây là khu vực hồi sinh không gian “Thị – Phố – Nghề”: Kiến tạo các “Phố Hàng sáng tạo” tương ứng với các lĩnh vực công nghiệp văn hoá, gồm các không gian trải nghiệm trưng bày – trình diễn – tương tác gắn đời sống phố nghề kết nối với hệ thống làng nghề tinh hoa của Hà Nội.
- Không gian Tương lai (Khu vực mạng lưới các công viên trên địa bàn Thành phố): Các hoạt động “Giáo dục sáng tạo – kỹ năng tương lai” – Đây là sân chơi cho các sinh viên, học sinh các cấp học tham gia; Các không gian thiết kế công cộng, các pavilion quốc tế, các cuộc thi, sân chơi/Fab-lab ngoài trời, workshop, trại sáng tác cho các thử nghiệm của giới trẻ, hoạt động cộng đồng…
- Không gian Sinh thái (Bãi giữa sông Hồng): Với mong muốn thí điểm khu vực “Cộng sinh đô thị – sinh thái” đây là không gian thử nghiệm các ý tưởng độc đáo, ưu tiên nghệ thuật cảnh quan, sử dụng vật liệu địa phương – thiết kế tuần hoàn – trải nghiệm theo mùa; nghiên cứu tuyến trải nghiệm đường thuỷ trên tuyến sông Hồng.
- Không gian Cộng đồng (trên toàn bộ thành phố): Tinh thần cộng hưởng các hoạt động sáng tạo, phát triển các mô hình kinh tế sáng tạo, kêu gọi sự tham gia của các đại sứ quán, các tổ chức quốc tế; các Trung tâm văn hóa, không gian di tích, văn hoá tại các phường, xã; các trung tâm thương mại, trường đại học, không gian sáng tạo, triển lãm, bảo tàng, nhà hát, nhà hàng, quán cà phê… chủ động tổ chức các hoạt động, hoặc hỗ trợ cộng đồng nghệ sĩ địa điểm và đồng hành tổ chức các hoạt động.
Để triển khai các định hướng phát triển Hệ sinh thái của Lễ hội, KTS Hoàng Thúc Hào, Phó Chủ tịch Hội KTS Việt Nam khẳng định vai trò của giới kiến trúc sư, các nhà thiết kế, các nghệ sĩ, nghệ nhân trong hành trình sáng tạo, thiết kế những không gian văn hoá, nơi các ý tưởng được ươm mầm, thử nghiệm và phát triển thành giải pháp cụ thể cho thành phố, cho cộng đồng: “Hội Kiến trúc sư Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng giới nghề, tiếp tục thúc đẩy sự kết nối liên ngành với các nhà thiết kế, các nghệ sĩ, nghệ nhân trong hành trình sáng tạo, thiết kế những không gian truyền cảm hứng, gắn với đời sống và có sức lan toả dài lâu. Tôi cho rằng đó là một sự cống hiến tận tâm và rất riêng của giới sáng tạo Việt: Sự nhân bản, sự giản dị, chất liệu bản địa, sự gắn kết với cộng đồng – Và khả năng tái sinh những không gian nhỏ bé nhưng đầy sức sống. Tôi tin rằng với tầm nhìn mạnh mẽ của Thành phố, sự tham gia rộng rãi của cộng đồng sáng tạo và sự tiên phong của giới kiến trúc, Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội sẽ thành công rực rỡ – Hà Nội sẽ thực sự xứng danh Thành phố sáng tạo, phát triển công nghiệp sáng tạo – Nơi di sản được tôn trọng, Con người được truyền cảm hứng và Tương lai được kiến tạo mỗi ngày”.
Phát biểu tại Lễ công bố, Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam khẳng định: “Việc chuyển từ một lễ hội sang xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo sẽ tạo ra những cơ hội bền vững cho các nhà thiết kế, nghệ sĩ, doanh nghiệp sáng tạo, sinh viên và cộng đồng. Từ đó, sáng tạo trở thành một thực hành chung – Nơi mọi người cùng tham gia, cùng kiến tạo và đưa vào đời sống hằng ngày. UNESCO nhiệt liệt ủng hộ hành trình sáng tạo của Hà Nội và vui mừng đồng hành cùng thành phố trên con đường trở thành một không gian của trí tưởng tượng, kết nối và đổi mới”.
Lễ hội TKST Hà Nội 2026 sẽ khởi động với sự kiện “Tụ hội sáng tạo” được tổ chức vào đầu tháng 1/2026 tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục – và khu vực Hoàn Kiếm, Hà Nội với sự kết nối nghệ thuật liên ngành độc đáo, với mong muốn quy tụ sự tham gia của mạng lưới không gian sáng tạo, đề xuất những hoạt động phong phú, ý tưởng mang tính ứng dụng sáng tạo, đồng thời kêu gọi mọi nguồn lực đồng hành, tham gia Lễ hội TKST Hà Nội 2026 – Hướng tới xây dựng hệ sinh thái đổi mới xã hội, phục vụ phát triển công nghiệp văn hoá tại Thủ đô.
Tại Lễ công bố khung hoạt động Lễ hội TKST Hà Nội 2026, Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội đã công bố Quyết định và trao Chứng nhận Không gian văn hoá sáng tạo Hà Nội cho 82 không gian văn hoá sáng tạo đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo Bộ Tiêu chí phân loại, đánh giá các Không gian tham gia Mạng lưới Không gian văn hoá sáng tạo Hà Nội. Sự kiện đánh dấu những nỗ lực của Thành phố Hà Nội trong việc khẳng định tầm quan trọng và vai trò của cộng đồng sáng tạo nhằm xây dựng một hệ sinh thái cộng đồng, một bước tiến mới trên hành trình xây dựng Thành phố sáng tạo bền vững và đầy cảm hứng.
PV. (Theo TC Kientruc)
