Nhân dịp chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Litva Gitanas Nauséda, ngày 12/6 Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Đại sứ quán Litva tại Singapore kiêm nhiệm Việt Nam tổ chức “Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam-Litva”.
Tăng cường hợp tác
Litva là thành viên của Liên minh châu Âu từ năm 2004 và được coi là cửa ngõ vào khu vực Trung Đông Âu. Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn tăng cường quan hệ với Litva, một đối tác bạn bè truyền thống tại khu vực vùng Ban – tích, Trung Đông Âu. Litva coi Việt Nam là đối tác quan trọng nhất trong khu vực Đông Nam Á.
Trong khuôn khổ hợp tác giữa Việt Nam và EU đã hình thành các khuôn khổ pháp lý để triển khai các hoạt động hợp tác trong lĩnh vực kinh tế – thương mại – đầu tư giữa Việt Nam và các quốc gia EU. Tuy nhiên, theo ông Phạm Tấn Công, Chủ tịch VCCI, thương mại song phương chưa thực sự tương xứng với mong đợi và kỳ vọng của Chính phủ hai bên dù Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và EU (EVFTA) đã được ký kết tháng 6/2019.
Tổng thống Litva Gitanas Nauséda: “Việt Nam và Litva có tiềm năng mạnh mẽ trong hợp tác ở các ngành như thực phẩm, dệt may và hóa chất”.
Thương mại song phương giữa Việt Nam và Litva hiện rất khiêm tốn, ở mức trên 100 – 150 triệu USD/năm. Năm 2024, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 200 triệu USD, tăng 7,5% so với năm 2023. Trong 3 tháng đầu năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt gần 100 triệu USD, tăng 94,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Hai nước có tiềm năng mạnh mẽ trong hợp tác ở các ngành như thực phẩm, dệt may và hóa chất. Ngoài ra, các ngành có giá trị gia tăng cao, như khoa học sự sống, công nghệ thông tin và truyền thông, năng lượng tái tạo, cơ khí cũng là những lĩnh vực ưu tiên hợp tác.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, Litva sử dụng công nghệ hiện đại để sản xuất các sản phẩm từ sữa, thịt và ngũ cốc có giá trị gia tăng cao, xuất khẩu tới hơn 150 quốc gia trên toàn thế giới. Các sản phẩm nông sản, thực phẩm của Litva cũng triển vọng tại thị trường Việt Nam.
Litva đã có kinh nghiệm trong phát triển nguồn cung LNG tại Đức và Brazil, vận hành thành công trạm LNG Klaipėda – kho chứa LNG đầu tiên tại các nước vùng Baltic. Do đó, việc xây dựng các kho chứa LNG mới của Việt Nam cũng thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp Litva.
Bên cạnh đó, Litva đã có bước tiến mạnh mẽ trong ngành năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời. Các công ty sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời của Litva rất mong muốn có cơ hội tham gia vào các dự án điện mặt trời tại Việt Nam.
Tiềm năng hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước là rất lớn.
Tìm phương án vận chuyển hiệu quả
Mặc dù, thị trường Litva có quy mô tương đối nhỏ, nhưng tiềm năng và là cửa ngõ để doanh nghiệp Việt Nam xâm nhập thị trường các nước Baltic. Để thúc đẩy hơn nữa hợp tác kinh tế – thương mại – đầu tư giữa hai nước, Chủ tịch VCCI cho rằng hai bên cần phối hợp phát huy những lợi thế tiềm năng với việc hai nước đều là cửa ngõ của khu vực ASEAN và Trung Đông Âu, đồng thời tận dụng tốt hơn nữa những cơ hội từ Hiệp định Thương mại tự do mang lại.
Hai bên cũng cần xem xét mở Đại sứ quán, mở đường bay thẳng, đường vận chuyển hàng hóa. Bản thân doanh nghiệp cũng cần chủ động hơn nữa tìm kiếm cơ hội hợp tác kinh doanh, thúc đẩy đưa các mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh vào thị trường của nhau.
Khẳng định mối quan hệ kinh tế, thương mại giữa Litva và Việt Nam còn nhiều tiềm năng phát triển, Tổng thống Litva Gitanas Nauséda cho rằng hai bên cần tận dụng cơ hội này để mở rộng thương mại hàng hóa và dịch vụ. Các doanh nghiệp cần tìm kiếm cơ hội hợp tác mở rộng, biến các thỏa thuận hợp tác thành kết quả cụ thể.
Đồng thời tiếp tục phổ biến về các cam kết và lợi ích của Hiệp định EVFTA tới cộng đồng doanh nghiệp hai nước nhằm tận dụng các ưu đãi thuế quan từ Hiệp định EVFTA để tăng cường hoạt động xuất nhập khẩu các mặt hàng có thế mạnh của nhau.
Doanh nghiệp hai nước trao đổi hành lang diễn đàn.
Đáng lưu ý, hiện nay, việc vận chuyển hàng hóa giữa Việt Nam và Litva vẫn còn hạn chế. Hàng hóa được vận chuyển giữa hai nước chủ yếu bằng đường biển với thời gian vận chuyển tương đối dài (khoảng 35 – 60 ngày, tùy địa điểm xuất hàng).
Về vận chuyển hàng không, hiện hai bên vẫn đang khai thác các dịch vụ vận chuyển hàng không trực tiếp hoặc quá cảnh qua các sân bay khác với chi phí khá đắt đỏ và chỉ phù hợp với một số loại hàng hóa nhất định.
Do vậy, trong thời gian tới, đối với việc vận chuyển hàng hóa khối lượng nhiều và để tối ưu thời gian vận chuyển (khoảng 25-30 ngày), hai bên cần nghiên cứu để hình thành tuyến vận tải đường sắt từ Việt Nam sang Lítva trên cơ sở kết hợp với tuyến đường sắt hiện có từ Việt Nam qua Trung Quốc tới các nước châu Âu.
