Trên cơ sở 30 năm hợp tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, đưa quan hệ đối tác Nhật Bản – Việt Nam lên một tầm cao mới
Biên bản Thảo luận “Dự án Tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật cho Việt Nam” đã được trao đổi tại lễ trao đổi văn kiện dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, và Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm, nhân chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Ngài Tô Lâm.
Trước đó, ngày 4 tháng 11 năm 2026, ông Kobayashi Yosuke, Trưởng Đại diện Văn phòng JICA tại Việt Nam, và ông Nguyễn Thanh Tịnh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam, đã ký Biên bản Thảo luận (Record of Discussions: R/D) dự án này tại Hà Nội.
Dự án nhằm tiếp tục củng cố và phát triển quan hệ hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam trên cơ sở quan hệ đối tác bình đẳng và bền vững trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, qua đó góp phần hiện thực hóa Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam và nâng cao hơn nữa chất lượng công tác xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi và Chủ tịch JICA Nhật Bản Tanaka Akihiko đã tiến hành trao Biên bản thảo luận dự án trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. Ảnh: VNA
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã ban hành các định hướng mới về cải cách pháp luật và tư pháp, tiêu biểu là Nghị quyết số 27 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, trong đó đề ra chủ trương tăng cường quản trị quốc gia trên cơ sở thượng tôn pháp luật và thúc đẩy cải cách toàn diện trong công tác xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật. Trên cơ sở các định hướng này, dự án sẽ hỗ trợ các hoạt động liên quan đến xây dựng và thi hành pháp luật, đồng thời củng cố nền tảng hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức pháp luật và tư pháp của hai nước.
Dự án dự kiến được triển khai trong thời gian ba năm, từ tháng 4 năm 2027 đến tháng 3 năm 2030. Các cơ quan thực hiện chính phía Việt Nam là Bộ Tư pháp (MOJ) và Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (SPP). Các hoạt động hợp tác sẽ bao gồm hội thảo tại Việt Nam, các khóa đào tạo và nghiên cứu tại Nhật Bản cùng nhiều hoạt động hợp tác khác. Dự án cũng sẽ được triển khai với sự phối hợp chặt chẽ của Bộ Tư pháp Nhật Bản, các chuyên gia pháp luật, các cơ sở nghiên cứu và đào tạo, cũng như các doanh nghiệp Nhật Bản.
Hợp tác pháp luật và tư pháp giữa Nhật Bản và Việt Nam bắt đầu từ năm 1992, khi cố Giáo sư Akio Morishima đến Hà Nội theo đề nghị của phía Việt Nam. Các dự án hợp tác kỹ thuật của JICA trong lĩnh vực này được triển khai từ năm 1996 và đã được duy trì liên tục trong gần 30 năm qua. Trong thời gian đó, JICA đã hỗ trợ xây dựng và sửa đổi nhiều đạo luật quan trọng như Bộ luật Dân sự, Bộ luật Tố tụng Dân sự, Bộ luật Tố tụng Hình sự, Luật Phá sản, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, JICA cũng hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, biên soạn tài liệu nghiệp vụ và thúc đẩy nghiên cứu án lệ, qua đó góp phần phát triển hệ thống pháp luật và tư pháp của Việt Nam.
Tháng 11 năm 2025, JICA đã tổ chức sự kiện “Lễ tổng kết dự án JICA trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp giữa Việt Nam và Nhật Bản, hướng tới triển vọng tương lai”, với sự tham gia của các bên liên quan từ cả hai nước, bao gồm ông Hidehiro Mitani, khi đó là Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nhật Bản. Sự kiện là dịp để nhìn lại những thành tựu đạt được trong ba thập kỷ hợp tác, đồng thời thảo luận về định hướng hợp tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp trong thời gian tới. Dự án mới được triển khai lần này chính là sự tiếp nối những thành quả hợp tác lâu dài và mối quan hệ tin cậy vững chắc giữa hai nước.
Trên cơ sở mạng lưới hợp tác và lòng tin đã được xây dựng trong suốt quá trình hợp tác trước đây, dự án sẽ không chỉ tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện thể chế pháp luật và phát triển nguồn nhân lực mà còn giải quyết các thách thức mới phát sinh từ sự thay đổi của môi trường kinh tế – xã hội, bao gồm chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), sự gia tăng của các giao dịch xuyên biên giới và việc xử lý các tranh chấp thương mại quốc tế. Thông qua việc chia sẻ tri thức và kinh nghiệm, đồng thời thúc đẩy hợp tác trên tinh thần đối tác bình đẳng, Nhật Bản và Việt Nam hướng tới việc tiếp tục phát triển sâu rộng hơn nữa quan hệ đối tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp.
JICA sẽ tiếp tục đóng góp vào việc thúc đẩy nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đồng thời tăng cường hơn nữa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam thông qua các hoạt động hợp tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp.
Dự án “Tiếp tục Nâng cao Chất lượng và Hiệu quả Công tác Xây dựng và Tổ chức Thi hành Pháp luật cho Việt Nam” dự kiến được triển khai trong giai đoạn từ ngày 01/4/2027 đến ngày 31/3/2030 với sự tham gia của Bộ Tư pháp Việt Nam và Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao. Dự án nhằm tiếp tục tăng cường quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản trên cơ sở đối tác bình đẳng, bền vững trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, qua đó góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nâng cao chất lượng công tác xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật. Trong khuôn khổ dự án, các bên sẽ phối hợp triển khai các hoạt động hỗ trợ xây dựng và thi hành pháp luật phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 27-NQ/TW và Nghị quyết số 66-NQ/TW; thúc đẩy quan hệ hợp tác bền vững giữa hai nước trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp; tổ chức các hội thảo tại Việt Nam cùng các chương trình đào tạo, nghiên cứu tại Nhật Bản; đồng thời cử một chuyên gia dài hạn người Nhật Bản sang làm việc tại Việt Nam để hỗ trợ thực hiện các hoạt động của dự án.
