Ngày 16/9/2026, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) phối hợp với Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA) tổ chức Hội nghị Chia sẻ kết quả dự án “Khảo sát tiềm năng phát triển kinh doanh bền vững đối với doanh nghiệp tư nhân trong sản xuất điện và phân bón hữu cơ bằng công nghệ lên men tạo khí mê tan từ các loại rác thải rắn ở Việt Nam”.
Toàn cảnh Hội nghị hoặc Các Đại biểu tham dự tại Hội nghị
Hội nghị có sự tham dự của đại diện JICA Việt Nam, các cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giảng viên và nhà nghiên cứu của VNUA, các doanh nghiệp sản xuất phân bón, các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và chăn nuôi, các nhà cung cấp hợp tác với dự án cùng đại diện Công ty Toyo International tại Việt Nam.
Tại hội nghị, các đại biểu đã chia sẻ kết quả thử nghiệm đạt được trong thời gian qua, đồng thời trao đổi về những thách thức và triển vọng trong việc ứng dụng, phổ biến công nghệ cũng như thúc đẩy thương mại hóa mô hình. Trong bối cảnh nhu cầu phát triển năng lượng tái tạo ngày càng tăng, việc xử lý hiệu quả các loại chất thải hữu cơ như rác thải thực phẩm, chất thải chăn nuôi và rác thải sinh hoạt đang trở thành vấn đề được quan tâm tại Việt Nam.
Ông Vũ Ngọc Huyên – Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam phát biểu
Dự án được triển khai trong khuôn khổ Chương trình Hỗ trợ phát triển kinh doanh bền vững đối với doanh nghiệp tư nhân của JICA, dựa trên đề xuất của Liên danh Công ty Toyo Fujiko Co., Ltd. và Công ty Toyo Energy Solution Co., Ltd. (gọi chung là “Toyo”), với thời gian thực hiện từ tháng 5/2022 đến tháng 12/2026.
Công nghệ lên men khí mê tan là một giải pháp kinh tế tuần hoàn, trong đó khí sinh học (biogas) được tạo ra từ quá trình phân hủy chất thải hữu cơ bởi vi sinh vật và được sử dụng để sản xuất điện hoặc nhiệt năng. Đồng thời, phần dịch sau lên men có thể được tái sử dụng làm phân bón hữu cơ cho sản xuất nông nghiệp. Nhờ khả năng đồng thời xử lý chất thải và tạo ra năng lượng tái tạo, công nghệ này đã được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia, đặc biệt ở châu Âu. Hiện nay, Nhật Bản cũng có khoảng 300 cơ sở vận hành theo mô hình này.
Bà Nishimura Emiko – Phó trưởng đại diện văn phòng JICA Việt Nam phát biểu
Trong khuôn khổ dự án, Toyo đang phối hợp với VNUA triển khai các thử nghiệm công nghệ lên men khí mê tan đối với rác thải thực phẩm, chất thải chăn nuôi và rác thải sinh hoạt. Thông qua các hoạt động này, dự án đánh giá hiệu quả của mô hình chuyển đổi chất thải hữu cơ thành năng lượng và phân bón hữu cơ, đồng thời tăng cường năng lực cho VNUA nhằm trở thành trung tâm nghiên cứu, đào tạo và phổ biến công nghệ trong lĩnh vực này.
Về phát triển nguồn nhân lực, tháng 2/2026, dự án đã tổ chức chương trình đào tạo tại Nhật Bản dành cho giảng viên VNUA. Thông qua việc tham quan các cơ sở lên men khí mê tan và các doanh nghiệp liên quan, các học viên đã được tiếp cận kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn về vận hành, bảo trì, quản lý cơ sở cũng như mô hình kinh doanh, qua đó nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ kỹ sư và nhà nghiên cứu.
Bên cạnh đó, JICA đã hỗ trợ VNUA thiết bị đo BMP (Biochemical Methane Potential) và hệ thống thí điểm lên men khí mê tan quy mô nhỏ. Thiết bị BMP cho phép đánh giá khả năng sinh khí mê tan của các loại chất thải hữu cơ, cung cấp dữ liệu quan trọng phục vụ dự báo sản lượng điện, thiết kế cơ sở xử lý và lựa chọn nguyên liệu đầu vào. Hệ thống thí điểm không chỉ phục vụ nghiên cứu và thử nghiệm mà còn được sử dụng trong công tác đào tạo sinh viên và phổ biến công nghệ.
Trong thời gian tới, dự án được kỳ vọng sẽ phát huy những kinh nghiệm kỹ thuật và kinh doanh tích lũy được để thúc đẩy việc phổ biến các mô hình lên men khí mê tan quy mô nhỏ và vừa phù hợp với điều kiện địa phương và nhu cầu của doanh nghiệp. Qua đó, dự án sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và xây dựng xã hội sử dụng tài nguyên bền vững tại Việt Nam.
JICA sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác với các bên liên quan tại Việt Nam nhằm thúc đẩy tái sử dụng và chuyển hóa chất thải thành nguồn tài nguyên có giá trị, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững và tăng trưởng xanh.
Hồng Vân.
